You are currently browsing the tag archive for the ‘Mabthera’ tag.

Different response to rituximab in tumor necrosis factor blocker-naive patients with active ankylosing spondylitis and in patients in whom tumor necrosis factor blockers have failed: a twenty-four-week clinical trial. Arthritis Rheum. 2010 May;62(5):1290-7.

Rituksimab’ın (Mabthera, Roche) ankilozan spondilit (AS) hastalarında etkinliğini araştıran ilk klinik çalışmanın sonuçları yayınlandı.

Son 10 yılı düşündüğümde, önceki yıllara kıyasla yüzü en çok gülen hasta grubunun (romatoloji hastaları arasında) AS hastaları olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Bu olumlu gelişmedeki en büyük pay hiç şüphesiz aslında romatoid artrit (RA) hastaları için geliştirilen ancak ilerleyen dönemde AS hastalarında da işe yaradığı (belki de RA’dan daha fazla) gösterilen, tümör nekrozis faktör (TNF)-alfa inhibitörlerine (infliksimab, etanersept, adalimumab) ait. Bu ilaçlar ile elde edilen başarı takdiri hak ediyor olmakla birlikte, maalesef tüm AS hastalarını mutlu etmekten uzak. Durumu rakamlar ile ifade etmek gerekirse; TNF-alfa inhibitörleri ile tedavi edilen AS hastalarının, %50’sinde hastalık aktivitesinde %50 azalma gözleniyor (50/50 kuralı olarak da anılan bir genelleme) . Başka bir deyişle, AS hastalarının yarısında bu ilaçlar işe yaramıyor. Romatoid artrit tedavisindeki çok sayıda ilaç seçeneği ile karşılaştırıldığında, AS tedavisinde kullanılabilecek ilaç sayısı bir hayli sınırlı. Dolayısı ile TNF-alfa inhibitörlerine yanıt vermeyen ya da herhangi bir nedenle bu ilaçları kullanamayan hastalar için yeni tedavi seçeneklerinin geliştirilmesine (hem de acilen) ihtiyaç var.

İşte tam bu ihtiyaca yönelik ve de “tarih tekerrürden ibarettir” deyişini destekler bir şekilde, RA hastalarında etkili olduğu önceden gösterilen Rituksimab’ın AS hastalarında etkinliğini araştıran bir çalışma Arthritis & Rheumatism dergisinin Mayıs ayı sayısında yayınlandı. Tıpta aynı branş içinde ve hatta farklı branşlar arasında ilaç alış verişi sık karşılaştığımız bir durum. İşin aslına bakılırsa Rituksimab ilk olarak RA için değil lenfoma tedavisi için geliştirilmiş, dolayısı ile onkolojiden ödünç alınmış bir ilaç. İlaç çok özgün bir şekilde B lenfosit olarak adlandırılan bağışıklık sistemi hücrelerinin belli bir bölümünü (CD20 pozitif hücreler)azaltarak etkisini gösteriyor. Yakın zamana kadar B hücrelerinin AS’de önemli bir rolü olmadığı düşünülüyordu, ancak yeni araştırmalar bu hücrelerin AS’de de rol alabileceğini (dolayısı ile tedavide hedef alınabileceğini) gösterir nitelikte.

Çalışma esasen bir ön araştırma özelliği taşıyor. Başka bir deyişle bu çalışmanın amacı Rituksimab’ın AS hastalarında etkili olup olmadığı hakkında bir fikir sahibi olmak (son sözü söylemek değil ).  Bu nedenledir ki, çalışma Almanya’dan 2 merkezde toplam 20 AS hastasının katılımı ile gerçekleştirilmiş. Çalışmanın diğer özellikleri (açık-etiketli *olması, kontrol grubunun olmaması) ön çalışma için fazla rahatsız edici olmamakla beraber çalışmanın gücünü azaltır tarzda. Çalışmaya katılan hastaların hepsinin hastalığı, en az 2 farklı steroid olmayan anti-inflamatuvar ilacı (diklofenak, indometazin gibi)en yüksek dozda kullanmalarına rağmen aktif. Çalışma bir ön çalışma olmasına rağmen oldukça iddialı bir soruya yanıt arıyor: Rituksimab’ın etkinliği daha önce TNF-alfa inhibitörü kullanmamış hastalarda ve daha önce TNF-alfa inhibitörü kullanmış ancak yanıt vermemiş hastalarda aynı mıdır? Bu amaçla çalışma grubunun yarısı (10 hasta) daha önce hiç TNF-alfa inhibitörü kullanmamış yarısı ise daha önce TNF-alfa inhibitörü kullanmış fakat etkisizlik nedeni ile ilacı bırakmış hastalardan oluşturulmuş (yan etki nedeni ile TNF-alfa inhibitörü kullanımını kesen hastalar çalışmaya katılmamış). Hastaların tümüne başlangıçta ve 2 hafta sonra 1000 mg Rituksimab damar yolundan verilmiş ve hastalar 6 ay süre ile takip edilmiş. Bu ilacı çekici kılan özelliklerden birisi de 2 hafta içerisinde gerçekleştirilen 2 uygulama sonrasında 6 ay süre ile ilaç kullanımına ihtiyaç duyulmaması.

Gelelim araştırmanın sonuçlarına; tüm AS hastaları bir arada değerlendirildiğinde hastaların %25’inde hastalık aktivitesinde %50’lik bir azalma gözlenmiş. Yazının başındaki 50/50 kuralını hatırlarsak, bu sonuçları, Rituksimab’ın TNF-alfa inhibitörlerine kıyasla daha az etkili bir tedavi olduğu şeklinde yorumlayabiliriz. Diğer taraftan daha önce TNF-alfa inhibitörü kullanan ve kullanmayan hastalar ayrı değerlendirildiğinde karşımıza ilginç bir tablo çıkıyor. Daha önce TNF-alfa inhibitörü hiç kullanmamış hastaların yarısında hastalık aktivitesinde %50 azalma saptanırken (ki bu yüzde TNF-alfa inhibitörlerinin etkinliğine denk), daha önce TNF-alfa inhibitörü kullanmış hastaların hiçbirinde hastalık aktivitesinde %50 azalma gözlenmemiş.

Sonuç olarak, Rituksimab önceden TNF-alfa inhibitörü kullanmamış hastalarda etkili bir ilaç gibi ve bu etkinin büyüklüğü TNF-alfa inhibitörlerine benzer gözüküyor. Bu çalışma sonuçlarının aksine, ilacın TNF-alfa inhibitörlerine yanıt alınamayan hastalarda da etkili olduğu gösterilmiş olsaydı, Rituksimab AS hastaları için yepyeni bir tedavi seçeneği anlamı taşıyacaktı. Bu durumda Rituksimab’ın AS tedavisinde yeri yok mu? Hayır, yeri var. Bu sonuçlara göre 3 durumda kullanım alanı (hem de çok değerli) olabilir gibi gözüküyor: 1-eşlik eden başka hastalıklar nedeni ile TNF-alfa inhibitörü kullanamayan AS hastalarında 2-yan etkileri nedeni ile TNF-alfa inhibitör kullanımını bırakmış olan hastalarda 3- daha az sıklıkla tedavi almayı tercih eden hastalarda.

Bütün bunları değerlendirirken aklımızdan çıkarmamamız gereken şey ise, bu çalışmanın bir ön çalışma olduğu ve Rituksimab’ın AS hastalarında etkinliğini göstermek için daha fazla hastanın katılımı ile gerçekleştirilecek randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç olduğu.

*Açık etiketli (open-label) çalışma, klinik çalışma yöntemlerinden bir tanesidir. Bu çalışmada hem katılımcılar hem de araştırmacılar uygulanan ilacın ne olduğunu bilirler.

Yasal Uyarı: Yayınlanan makalenin tüm hakları Haber Romatik sitesine aittir. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, alıntılanan makaleye aktif link verilerek kullanılabilir.

haber kategorileri